15 ਜੁਲਾਈ 2026: “ਨਾ ਝੁਕਿਆ, ਨਾ ਰੁਕਿਆ, ਨਾ ਵਿਕੇ”* ਜਦੋਂ ਵੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ “ਦਲੇਰੀ” ਅਤੇ “ਨਿਡਰਤਾ” ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨਾਮ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਅਨਿਲ ਵਿਜ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੈਂਕ ਕਾਊਂਟਰ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪਾਸਬੁੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ, ਉਹੀ ਆਦਮੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ “ਲੋਹ ਪੁਰਸ਼” ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ। ਉਸ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਗਠਨ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਸੀ। 1990 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨੇਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ ਸੀ।
ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਨੇ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾਲ 1990। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਅੰਬਾਲਾ ਛਾਉਣੀ ਦੀ ਵਿਧਾਇਕ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਨਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ: ਅਨਿਲ ਵਿਜ।
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਜ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਿਜ ਖੁਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ 17 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨੌਕਰੀ ‘ਤੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਹੋਰ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਮੇਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਚੋਣ ਵੀ ਲੜ ਸਕਾਂ।”
ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੱਥਰ ‘ਤੇ ਸੀ। “ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੋਣ ਲੜਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਵਰਕਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਵਿਜ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ।
ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ, ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੰਡਿਤ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, “ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੁੰਡਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤੇਗਾ?” ਪਰ ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਰਿਆਣਾ ਸਗੋਂ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ।
ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਤੱਕ ਦੇ ਉਸਦੇ ਸਫ਼ਰ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ “ਵਿਜ” ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਡਰਦੀ ਸੀ
ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣੀ ਪਈ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ – ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੀ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਲੋਕ ਵਿਰੋਧੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀ।
Read More: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਊਟਸੋਰਸਿੰਗ ਨੀਤੀ ਭਾਗ-2 ਅਧੀਨ ਠੇਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਆਦ ‘ਚ ਕੀਤਾ ਵਾਧਾ