ਹੁਣ CBI ਦੇ ਨੋਟਿਸਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਆਸਾਨ: ‘ABHAY’ ਚੈਟਬੋਟ ਅਤੇ QR ਕੋਡ ਸਿਸਟਮ ਲਾਂਚ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ : ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਸੀਬੀਆਈ (CBI) ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, 1 ਮਈ ਤੋਂ ਸੀਬੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਨੋਟਿਸ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ QR ਕੋਡ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ QR ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਚੈਟਬੋਟ ‘ABHAY’ (ਅਭੈ) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਇਸ ਚੈਟਬੋਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ (CJI) ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਨੇ 22ਵੇਂ ਡੀ.ਪੀ. ਕੋਹਲੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਲੈਕਚਰ ਦੌਰਾਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਕਾਰਗਰ ਹਥਿਆਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੀਬੀਆਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਇੰਸਟੈਂਟ-ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਅਲੀ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ‘ਡਿਜੀਟਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ’ ਦਾ ਡਰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸੀਬੀਆਈ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ QR ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ (expiry date) ਦੀ ਤਰੀਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਤੁਰੰਤ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰਕੇ ਦੱਸ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਾਅਲੀ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀੜਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Read More : ਚਾਰਧਾਮ ਯਾਤਰਾ 2026: ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ 2 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਮੌਤ