17 ਸਤੰਬਰ 2026: ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਰੀਸ਼ਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਬੈਕਅੱਪ ਜਨਰੇਟਰ ਡੀਜ਼ਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਬਾਈਲ ਫਲੈਸ਼ਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਪਈ।
ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੋਈ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ 2,656 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਧੂ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ 3,000 ਤੋਂ 3,500 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤਨ ਲਗਭਗ 13,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੋੜ 16,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 3,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 750 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਘਾਟ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੀ ਕਮੀ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਪਲਾਂਟ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਗੈਸ-ਅਧਾਰਤ ਪਲਾਂਟ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਅਯੋਗ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਕਾਰਨ।
2024-25 ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਗਭਗ 44% ਬਿਜਲੀ ਗੈਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। 2018-19 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ 27.2 ਬਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2024-25 ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ 19.6 ਬਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਗੈਸ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਆਯਾਤ 143% ਵਧਿਆ, ਜੋ ਕਿ 3.28 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ 7.98 ਬਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਐਲਐਨਜੀ ਟਰਮੀਨਲ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੈਸ ਲਈ ਕਾਕਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮੋਹੇਸ਼ਖਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਐਲਐਨਜੀ ਟਰਮੀਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 21 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਦੋ ਟਰਮੀਨਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਇਸ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 2,235 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਫੁੱਟ ਗੈਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 3,860 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਫੁੱਟ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਦ ਡੇਲੀ ਸਟਾਰ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪਲਾਈ ਹੁਣ ਆਮ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।