ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਅਸੈਂਬਲੀ ਆਫ਼ ਐਕਸਪਰਟ’ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ; ਜੰਗ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਇਰਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਗੇ ਮੋਜਤਬਾ
ਤਹਿਰਾਨ, 4 ਮਾਰਚ : ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ‘ਅਸੈਂਬਲੀ ਆਫ਼ ਐਕਸਪਰਟ’ ਨੇ 56 ਸਾਲਾ ਮੋਜਤਬਾ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ (ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ) ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੋਜਤਬਾ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨੀ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ (IRGC) ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੌਣ ਹਨ ਮੋਜਤਬਾ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ?
- ਪਿਛੋਕੜ: ਮੋਜਤਬਾ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਮਰਹੂਮ ਅਯਾਤੁੱਲ੍ਹਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1969 ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
- ਪਰਿਵਾਰ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਪੀਕਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਹੱਦਾਦ-ਆਦੇਲ ਦੀ ਬੇਟੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਮੁਸਤਫ਼ਾ, ਮਸੂਦ ਅਤੇ ਮੈਸਮ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਹਨ।
- ਰਾਜਨੀਤਕ ਰਸੂਖ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ‘ਗੇਟ ਕੀਪਰ’ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦੀਨੇਜ਼ਾਦ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਧਾਰਮਿਕ ਰੁਤਬਾ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮੱਧ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੌਲਵੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ‘ਅਯਾਤੁੱਲ੍ਹਾ’ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ
ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਜਤਬਾ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਪਤ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ:
- ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੈੱਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੱਛਮੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1.6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸਨ।
- ਲਗਜ਼ਰੀ ਸੰਪਤੀਆਂ: ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 10 ਕਰੋੜ ਪੌਂਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੰਡਨ, ਦੁਬਈ, ਜਰਮਨੀ (ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ), ਅਤੇ ਸਪੇਨ (ਮਲੋਰਕਾ) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਵਿਲਾ ਅਤੇ ਫਾਈਵ ਸਟਾਰ ਹੋਟਲ ਹਨ।
- ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ 77 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦਾ ਪੇਂਟਹਾਊਸ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸੰਪਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ
ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜਰੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨੇ ਮੋਜਤਬਾ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਮੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਬਣੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਮੋਜਤਬਾ ਇਸ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।
Read More : ਸਰਪੰਚ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸ਼ੀਲੂ ਦਾ ਐਨਕਾਊਂਟਰ