ਸੀਮਿਤ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ
ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸਰਦੀ ਦਾ ਕਹਿਰ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਿਉਂ-ਤਿਉਂ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀਟਰ, ਬਲੋਅਰ ਅਤੇ ਅੰਗੀਠੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕ ਘੰਟਿਆਂ-ਬੱਧੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਠੰਢ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਨਾਉਟੀ ਗਰਮਾਹਟ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਲਾਪ੍ਰਵਾਹੀ ਵਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ ’ਚ ਬਾਲੀ ਗਈ ਅੰਗੀਠੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਗੈਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਕੇ ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮ
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀਟਰ ਅਤੇ ਬਲੋਅਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਗਰਮੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਸਾਡੀ ਚਮੜੀ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹੀਟਰ ਅਤੇ ਬਲੋਅਰ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ਅੰਦਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਘੁਟਣ, ਸਿਰਦਰਦ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਸਤੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ’ਚ ਅੰਗੀਠੀ ਜਾਂ ਹੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ (CO) ਨਾਮਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਸਾਡੇ ਖੂਨ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ’ਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੀਟਰ ਤੇ ਬਲੋਅਰ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੀਟਰ ਤੇ ਬਲੋਅਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ’ਚ ਹਵਾ ਦੀ ਨਮੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੀਟਰ ਅਤੇ ਬਲੋਅਰ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ’ਚ ਖੁਜਲੀ, ਖੁਸ਼ਕੀ ਅਤੇ ਐਲਰਜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਰਮ ਹਵਾ ਸਾਡੇ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਮਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਖੁਸ਼ਕ ਹਵਾ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚ ਸੋਜ ਅਤੇ ਜਲਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ’ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅੰਗੀਠੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਨਲੇਵਾ
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਅੰਗੀਠੀ ਜਾਂ ਕੋਲੇ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਅੰਗੀਠੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਗੈਸ ਇਕ ਚੁੱਪ ਕਾਤਲ ਹੈ। ਇਹ ਰੰਗਹੀਣ ਅਤੇ ਗੰਧਹੀਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਲੱਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ’ਚ ਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੈਸ ਖੂਨ ’ਚ ਮਿਲ ਕੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ’ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤੋਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
* ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ : ਜਦੋਂ ਵੀ ਹੀਟਰ ਚਲਾਓ, ਕਮਰੇ ’ਚ ਇਕ ਚੌੜੇ ਬਰਤਨ ’ਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਹੀਟਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਾਸ਼ਪ ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਹਵਾ ’ਚ ਨਮੀ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
* ਹਵਾਦਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ : ਹੀਟਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਮਰੇ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਜਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ ਗੈਸ ਜਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।
* ਤਾਪਮਾਨ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰੋ : ਹੀਟਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ’ਤੇ ਸੈੱਟ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਮਰੇ ਦੇ ਆਮ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ।
* ਸਮਾਂ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖੋ : ਹੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਸਿਰਫ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਓ।
* ਅੰਗੀਠੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ’ਚ ਨਾ ਬਾਲੋ : ਬੰਦ ਕਮਰੇ ’ਚ ਅੰਗੀਠੀ, ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਕੋਲੇ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੀ ਵਰਤੋ।
ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਓ, ਰਹੋ ਸਿਹਤਮੰਦ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਹੀ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਗਰਮ ਅਤੇ ਉੱਨੀ ਕੱਪੜੇ, ਰਜਾਈ ਅਤੇ ਕੰਬਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗਰਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ (ਜਿਵੇਂ ਸੂਪ, ਚਾਹ) ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਆਹਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਡਾ. ਗਰੋਵਰ ਨੇ ਅੰਤ ’ਚ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਹੀਟਿੰਗ (ਬਨਾਉਟੀ ਗਰਮਾਹਟ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰੋ। ਕੁਦਰਤੀ ਗਰਮਾਹਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉੱਨੀ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਰਜ਼ਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਠੰਢ ਦੇ ਮੌਸਮ ’ਚ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੀਟਰ ਤੇ ਬਲੋਅਰ ਦੀ ਬਨਾਉਟੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
Read More : ਸੀ.ਏ. ਸਤਿੰਦਰ ਕੋਹਲੀ 6 ਦਿਨ ਦੇ ਰਿਮਾਂਡ ‘ਤੇ